ฟอร์ดเปิดตัวโฉมใหม่ “ศูนย์ฟอร์ดเพื่อนชุมชน กรุงเทพฯ” ที่ดีไซน์เพื่อเป็นฮับการทำงานขององค์กรเพื่อสังคม 8 แห่งในย่านนางเลิ้งอันทรงคุณค่า

preecha.j
24 มี.ค.
ยาว 2 นาที

กรุงเทพฯ, ประเทศไทย, 18 มีนาคม 2569 – ใจกลางย่านนางเลิ้งที่มีชีวิตชีวา อดีตอาคารพักอาศัยที่มีอายุตั้งแต่ช่วงกลางศตวรรษที่ 20 ได้รับการชุบชีวิตขึ้นมาใหม่อย่างประณีตเพื่อเปิดเป็นพื้นที่ให้ผู้คน และชุมชนต่าง ๆ ได้เข้าถึงโอกาสทางสังคมที่กว้างขึ้น โดยฟอร์ด ประเทศไทย ประกาศเปิดตัว ‘อาคารศูนย์ชุมชน’ ที่พึ่งได้รับการปรับปรุงและต่อเติมใหม่ และเป็นหนึ่งในสามอาคาร ของ ศูนย์ฟอร์ดเพื่อนชุมชน (Ford Community Center - FCC) หรือ ศูนย์ FCC กรุงเทพฯ’ ที่ดำเนินงานภายใต้รูปแบบ ‘หนึ่งพื้นที่ สามอาคาร’ การพลิกโฉมอาคารอย่างพิถีพิถันครั้งนี้ ดึงเอาแนวคิด ‘Adaptive Reuse’ หรือการปรับใช้ประโยชน์จากอาคารเดิม โดยยังคงเอกลักษณ์ของอาคารไว้ พร้อมเพิ่มศักยภาพการทำงานของหน่วยงานพันธมิตรเพื่อสังคม อีกทั้งเปิดโอกาสให้ชุมชนได้เชื่อมโยง สร้างสรรค์ และพัฒนาทักษะในชีวิต

สามอาคาร หนึ่งเป้าหมาย: พื้นที่แห่งการเติบโตและการเชื่อมโยงของชุมชน

ฟอร์ด ฟิแลนโธรพี ซึ่งเป็นหน่วยงานเพื่อสังคมของฟอร์ด มอเตอร์ คัมปะนี ได้ให้การสนับสนุนการการทำงานของศูนย์ FCC กรุงเทพฯ ที่ประกอบด้วยอาคารสามหลังที่มีความแตกต่างกัน แต่เชื่อมโยงกันอย่างใกล้ชิด เพื่อเป้าหมายในการสนับสนุนการเติบโตที่ยั่งยืนของชุมชน โดยทุกหน่วยงานพันธมิตรเพื่อสังคมที่ทำงานร่วมกันในที่แห่งนี้ ได้รับการสนับสนุนค่าเช่า และเงินทุนการพัฒนาโครงการ เพื่อให้สามารถมุ่งทำภารกิจเพื่อชุมชนได้อย่างเต็มที่:

อาคาร 1 เป็นพื้นที่ทำงานของพันธมิตรเพื่อสังคม ได้แก่ มูลนิธิสโกลารส์ ออฟ ซัสเทนแนนซ์ ประเทศไทย ศูนย์วิจัยชุมชนเมือง มูลนิธิรักสัตว์ป่า พรีเชียสพลาสติกแบงค็อก สุขภาวะข้างถนน
อาคาร 2 (Bangkok 1899) เป็นพื้นที่ทำงานของมูลนิธิครีเอทีฟ ไมเกรชั่น และเป็นศูนย์กลางการฝึกทักษะอาชีพและทักษะวิชาชีพ ร่วมกับมูลนิธิสติ โดยเปิดโอกาสให้เยาวชนกลุ่มเปราะบางและครอบครัวผู้ลี้ภัยได้พัฒนาทักษะด้านงานบริการและธุรกิจอาหาร ผ่านโครงการต่าง ๆ เช่น การฝึกงานที่ Na Café และโครงการฝึกอบรมทักษะสำหรับผู้ลี้ภัย นอกจากนี้ ภายในอาคารยังมีคาเฟ่วิสาหกิจและพื้นที่อเนกประสงค์สำหรับจัดกิจกรรมสาธารณะ
อาคาร 3 ซึ่งเปิดใช้งานครั้งแรกในครั้งนี้ เป็นพื้นที่สาธารณะที่ออกแบบมาเพื่อเชื่อมโยงผู้คนทุกช่วงวัย โดยมีมูลนิธิสติ เป็นแกนหลักในการดำเนินโครงการต่าง ๆ ได้แก่ โปรแกรมพัฒนาเด็กปฐมวัยและการเรียนรู้หลังเลิกเรียน เวิร์กช็อปสุขภาวะผู้สูงอายุ การให้คำปรึกษาด้านสุขภาพจิต และมื้ออาหารชุมชนที่จัดเตรียมโดยมูลนิธิสโกลารส์ ออฟ ซัสเทนแนนซ์ ประเทศไทย พื้นที่ใหม่นี้ประกอบด้วยห้องสมุดชุมชน ครัวมาตรฐาน พื้นที่กิจกรรม และห้องให้คำปรึกษาเด็ก (Child Counseling Room) ซึ่งทุกพื้นที่ ได้รับการออกแบบมาอย่างใส่ใจเพื่อสนับสนุนสุขภาวะองค์รวม

“การปรับปรุงอาคารแห่งนี้สะท้อนแนวคิดสำคัญของฟอร์ด ฟิแลนโธรพี ที่เราเชื่อมั่นมาโดยตลอดว่า การออกแบบพื้นที่อย่างใส่ใจและการพัฒนาชุมชนไม่ใช่เรื่องที่แยกจากกัน แต่เป็นการทำงานที่เกื้อหนุนกันเพื่อสร้างผลลัพธ์ที่ยั่งยืน” เจน ฮอลโลเวย์ ผู้จัดการอาวุโส ฟอร์ด ฟิแลนโธรพี ประจำกลุ่มตลาดนานาชาติ กล่าว

“ทุกพื้นที่ภายในศูนย์ FCC กรุงเทพฯ ได้รับการออกแบบโดยคำนึงถึงความต้องการของพันธมิตรเพื่อสังคมของเรา เพื่อให้แต่ละองค์กรมีทรัพยากรและสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการทำงานเพื่อสังคมได้เต็มศักยภาพ เมื่อพื้นที่ถูกออกแบบมาเพื่อส่งเสริมการทำงานร่วมกัน ผลลัพธ์เชิงบวกก็สามารถขยายไปสู่ชุมชนในวงกว้าง เกินกว่าที่องค์กรใดองค์กรหนึ่งจะสร้างได้เพียงลำพัง”

การออกแบบที่เคารพอดีต และสร้างสรรค์เพื่ออนาคต

การปรับโฉมสถาปัตยกรรมของศูนย์ฟอร์ดเพื่อนชุมชน ได้รับการออกแบบและดูแลโดยทีมสถาปนิกจาก Design Qua บริษัทออกแบบที่ยึดแนวคิดสำคัญในการ ‘เติมชีวิตใหม่ให้กับอาคารเดิม’ มากกว่าการรื้อถอนและสร้างใหม่ อาคารซึ่งก่อสร้างในช่วงปี 1960-1970 จึงได้รับการบูรณะและปรับใช้ใหม่อย่างพิถีพิถัน (Adaptive Reuse) เพื่อคงคุณค่าทางสถาปัตยกรรมและเรื่องราวดั้งเดิมของสถานที่ไว้ พร้อมทั้งตอบโจทย์การใช้งานของชุมชนในปัจจุบัน แนวทางดังกล่าวไม่เพียงสนับสนุนการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน แต่ยังให้ความสำคัญกับประวัติและเอกลักษณ์ที่แฝงอยู่ในอาคารเก่า รายละเอียดทางสถาปัตยกรรมที่สะท้อนเอกลักษณ์ของอาคารสไตล์มิดเซ็นจูรีได้รับการอนุรักษ์และถ่ายทอดอย่างตั้งใจ เพื่อให้เสน่ห์ดั้งเดิมของสถานที่ยังคงปรากฏควบคู่ไปกับบทบาทใหม่ของพื้นที่ ทีมออกแบบจึงผสานอดีตเข้ากับปัจจุบันได้อย่างลงตัว ทำให้ผู้มาเยือนยังสามารถสัมผัสเรื่องราวของอาคารได้ ขณะเดียวกันก็รองรับการใช้งานสมัยใหม่ได้เป็นอย่างดี

อาคารศูนย์ชุมชน หรืออาคาร 3 เดิมเป็นพื้นที่พักอาศัย ประกอบไปด้วยพื้นที่ 3 ชั้น การออกแบบและปรับปรุง เน้นผู้ใช้งานเป็นศูนย์กลาง ทุกองค์ประกอบของการออกแบบมุ่งเน้นการใช้งานที่สะดวกสบาย ยืดหยุ่น และยั่งยืนในระยะยาว โดยยังคงรักษาคุณค่าของอาคารดั้งเดิมไว้ ภายในอาคารได้รับการปรับเปลี่ยนให้เป็นพื้นที่เปิดโล่ง โปร่งสบาย และรับแสงธรรมชาติ เพื่อเอื้อต่อการพบปะ การทำกิจกรรมร่วมกัน และการใช้ประโยชน์ของชุมชนอย่างยืดหยุ่น ตั้งแต่การเพิ่มพื้นที่ของครัวชุมชน การปรับพื้นที่กิจกรรมอเนกประสงค์ ห้องฝึกอบรมที่ปรับเปลี่ยนรูปแบบการใช้งานได้ ไปจนถึงมุมทำงานที่เงียบสงบ

สานต่อผลลัพธ์ พร้อมเดินหน้าเพื่ออนาคต

พิธีเปิดศูนย์ฟอร์ดเพื่อนชุมชน ในครั้งนี้ได้รับเกียรติจากคุณแมรี่ คัลเลอร์ ประธานฟอร์ด ฟิแลนโธรพี เข้าร่วม พร้อมด้วยพันธมิตรองค์กรไม่แสวงหากำไรและสมาชิกชุมชนในพื้นที่ นับเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญของความมุ่งมั่นที่ฟอร์ดมีต่อประเทศไทย

“ชุมชนที่เข้มแข็งไม่ได้เกิดขึ้นเอง แต่เกิดจากความร่วมมือของผู้คน ชุมชน และองค์กรที่ทำงานร่วมกัน นั่นคือหัวใจของศูนย์ฟอร์ดเพื่อนชุมชน และเป็นสิ่งที่ศูนย์แห่งนี้ตั้งใจสร้างขึ้นที่กรุงเทพฯ” คุณแมรี่กล่าว

“การขยายพื้นที่ในครั้งนี้ โดยเฉพาะการเปิดใช้อาคารหลังที่ 3 จะช่วยเพิ่มพื้นที่สำหรับกิจกรรมของชุมชน และสามารถต้อนรับผู้คนจากหลากหลายช่วงวัยได้เพิ่มขึ้นอีกกว่า 500 คน ทั้งเด็ก ผู้ใหญ่ และผู้สูงอายุ ให้เข้ามาเรียนรู้ พัฒนาทักษะ เสริมสร้างสุขภาวะ และสร้างความสัมพันธ์ร่วมกัน”

ตลอดระยะเวลา 7 ปีที่ผ่านมา ฟอร์ดได้ร่วมมือกับองค์กรพันธมิตรเพื่อสังคมหลากหลายแห่งในการดำเนินโครงการต่าง ๆ ภายในศูนย์แห่งนี้ การปรับปรุงครั้งนี้สะท้อนความเชื่อของฟอร์ดว่า การเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืนเกิดขึ้นได้จากความร่วมมือที่แข็งแกร่ง พื้นที่การทำงานที่ได้รับการออกแบบอย่างตั้งใจ และการสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง

ศูนย์ FCC กรุงเทพฯ เป็นหนึ่งในเครือข่ายศูนย์ชุมชนของฟิแลนโธรพี จำนวน 6 แห่งทั่วโลกที่สร้างผลลัพธ์เชิงบวกอย่างเป็นรูปธรรม โดยในช่วงการระบาดของโควิด-19 พันธมิตรของศูนย์ฯ ได้ร่วมกันส่งมอบอาหารให้กับชุมชนมากกว่าหนึ่งล้านมื้อ หลังจากนั้นมูลนิธิสโกลารส์ ออฟ ซัสเทนแนนซ์ หรือ SOS (Scholars of Sustenance) ได้ช่วยนำอาหารส่วนเกินมากกว่า 10 ล้านกิโลกรัมมาแปรรูป และส่งต่ออาหารกว่า 42 ล้านมื้อให้แก่ชุมชนที่ขาดแคลน

ขณะที่ ศูนย์วิจัยชุมชนเมือง หรือ USL (Urban Studies Lab) สามารถเข้าถึงผู้คนกว่า 210,000 คน ผ่านโครงการและกิจกรรมต่าง ๆ หลังจากการขยายพื้นที่ ศูนย์ FCC กรุงเทพฯ พร้อมส่งมอบการสนับสนุนผู้คนในชุมชนได้เพิ่มขึ้นอีกประมาณ 500 คนต่อปี

“เมื่อเราได้เปิดประตูศูนย์ชุมชนที่ได้รับการบูรณะอย่างงดงามแห่งนี้ ก็ยิ่งตอกย้ำว่า พื้นที่ที่มีความหมายที่สุดคือพื้นที่ที่เคารพรากเหง้าและเรื่องราวของตนเอง พร้อมทั้งสร้างโอกาสใหม่ให้กับชุมชนในอนาคต” แมรี่กล่าว